Zaloguj
01

Chcę, muszę, mogę

Czasownik chęci, obowiązku lub możliwości + bezokolicznik — jeden schemat, dziesiątki zdań.

Chcę coś zrobić

A1querer (quiero, quieres, quiere, queremos, queréis, quieren) + infinitivo

Chęć wyrażasz przez „querer” + bezokolicznik — czasownik chcenia i druga czynność w bezokoliczniku, bez żadnego łącznika. „Yo” pomijasz: „quiero” już znaczy „ja chcę”.

Przykłady
  • Quiero viajar.
    /ˈkje.ɾo βjaˈxaɾ/
    PLChcę podróżować.ENI want to travel.
  • Quiero descansar.
    /ˈkje.ɾo des.kanˈsaɾ/
    PLChcę odpocząć.ENI want to rest.
  • Quiero aprender español.
    /ˈkje.ɾo a.pɾenˈdeɾ es.paˈɲol/
    PLChcę uczyć się hiszpańskiego.ENI want to learn Spanish.
  • Quiero viajar a España el próximo verano.
    /ˈkje.ɾo bjaˈxaɾ a esˈpa.ɲa el ˈpɾok.si.mo beˈɾa.no/
    PLChcę pojechać do Hiszpanii przyszłego lata.ENI want to travel to Spain next summer.
Częsty błąd

Quiero a viajar.Quiero viajar.

Po „querer” bezokolicznik stoi bez „a”: „quiero viajar”, nie „quiero a viajar”.

Usłysz „quiero” w Mówieniu →

Muszę coś zrobić

A1tener (tengo, tienes, tiene, tenemos, tenéis, tienen) que + infinitivo

Obowiązek to „tener que” + bezokolicznik (dosł. „mam co zrobić”). Kluczowe jest „que” między „tengo” a czasownikiem: „tengo que trabajar”.

Przykłady
  • Tengo que estudiar.
    /ˈteŋ.ɡo ke es.tuˈðjaɾ/
    PLMuszę się uczyć.ENI have to study.
  • Tengo que trabajar.
    /ˈteŋ.ɡo ke tɾa.βaˈxaɾ/
    PLMuszę pracować.ENI have to work.
  • Tengo que irme.
    /ˈteŋ.ɡo ke ˈiɾ.me/
    PLMuszę już iść.ENI have to go.
  • Tengo que terminar este informe antes del viernes.
    /ˈteŋ.ɡo ke teɾ.miˈnaɾ ˈes.te imˈfoɾ.me ˈan.tes del ˈbjeɾ.nes/
    PLMuszę skończyć ten raport przed piątkiem.ENI have to finish this report before Friday.
Częsty błąd

Tengo estudiar.Tengo que estudiar.

Bez „que” zostaje samo „mieć”. Obowiązek wymaga „tener QUE + bezokolicznik”: „tengo que estudiar”.

Usłysz „tengo que” w Mówieniu →

Mogę coś zrobić

A1poder (puedo, puedes, puede, podemos, podéis, pueden) + infinitivo

Możliwość albo pozwolenie wyrażasz przez „poder” + bezokolicznik — dosłownie „mogę zrobić”, bez łącznika, tak jak po „querer”. „Puedo” to nieregularna forma „ja” (o→ue).

Przykłady
  • Puedo ayudarte.
    /ˈpwe.ðo a.ʝuˈðaɾ.te/
    PLMogę ci pomóc.ENI can help you.
  • ¿Puedes venir?
    /ˈpwe.ðes beˈniɾ/
    PLMożesz przyjść?ENCan you come?
  • No puedo dormir.
    /no ˈpwe.ðo doɾˈmiɾ/
    PLNie mogę spać.ENI can't sleep.
  • ¿Puedes ayudarme a llevar estas bolsas hasta el coche?
    /ˈpwe.ðes a.ʝuˈðaɾ.me a ʝeˈβaɾ ˈes.tas ˈbol.sas ˈas.ta el ˈko.tʃe/
    PLMożesz pomóc mi zanieść te torby do samochodu?ENCan you help me carry these bags to the car?
Częsty błąd

Puedo a ayudarte.Puedo ayudarte.

Po „poder” bezokolicznik stoi bez „a”, tak jak po „querer”: „puedo ayudarte”, nie „puedo a ayudarte”.

Usłysz „puedo” w Mówieniu →

Trzeba coś zrobić

A2hay que + infinitivo

Bezosobowy obowiązek — bez wskazania KTO musi — wyrażasz przez „hay que” + bezokolicznik: „trzeba coś zrobić”. W przeciwieństwie do „tener que”, „hay que” nigdy się nie odmienia i nie ma podmiotu.

Przykłady
  • Hay que trabajar.
    /aj ke tɾa.βaˈxaɾ/
    PLTrzeba pracować.ENOne has to work.
  • Hay que tener cuidado.
    /aj ke teˈneɾ kwiˈða.ðo/
    PLTrzeba uważać.ENYou have to be careful.
  • No hay que correr.
    /no aj ke koˈreɾ/
    PLNie trzeba się spieszyć.ENThere's no need to rush.
  • Hay que reservar la mesa con unos días de antelación.
    /aj ke re.seɾˈβaɾ la ˈme.sa kon ˈu.nos ˈdi.as de an.te.laˈθjon/
    PLTrzeba zarezerwować stolik z kilkudniowym wyprzedzeniem.ENYou need to book the table a few days in advance.
Częsty błąd

Tú hay que estudiar.Hay que estudiar.

„Hay que” nie ma podmiotu — nie mówisz KTO musi, tylko że w ogóle trzeba. Podmiot (np. „tú”) przed „hay que” jest błędem.

Powinienem coś zrobić

A2deber (debo, debes, debe, debemos, debéis, deben) + infinitivo

Powinność/rada to „deber” + bezokolicznik — słabsza niż obowiązek z „tener que”, bliższa polskiemu „powinienem”. Ten sam czasownik z „de” („deber de” + bezokolicznik) zmienia znaczenie na przypuszczenie: „debe de ser tarde” = „pewnie jest późno”.

Przykłady
  • Debes descansar.
    /ˈde.βes des.kanˈsaɾ/
    PLPowinieneś odpocząć.ENYou should rest.
  • Debemos salir ya.
    /deˈβe.mos saˈliɾ ʝa/
    PLPowinniśmy już iść.ENWe should leave now.
  • No debes mentir.
    /no ˈde.βes menˈtiɾ/
    PLNie powinieneś kłamać.ENYou shouldn't lie.
  • Deberías hablar con ella antes de tomar una decisión.
    /de.βeˈɾi.as aˈβlaɾ kon ˈe.ʝa ˈan.tes de toˈmaɾ ˈu.na de.θiˈsjon/
    PLPowinieneś porozmawiać z nią, zanim podejmiesz decyzję.ENYou should talk to her before making a decision.
Częsty błąd

Debo de descansar.Debo descansar.

„Deber” + bezokolicznik = powinność. „Deber DE” + bezokolicznik = przypuszczenie. „Debo de descansar” brzmi jak „chyba odpoczywam”, nie jak rada — dla powinności pomiń „de”.

Zaraz coś zrobię

A1ir (voy, vas, va, vamos, vais, van) a + infinitivo

Bliską przyszłość wyrażasz przez odmienione „ir” (iść) + „a” + bezokolicznik — dosłownie „idę coś zrobić”. To najpopularniejszy sposób mówienia o planach w codziennej hiszpańszczyźnie, częstszy niż czas przyszły prosty.

Przykłady
  • Voy a estudiar.
    /boj a es.tuˈðjaɾ/
    PLZaraz będę się uczyć.ENI'm going to study.
  • Vamos a comer.
    /ˈba.mos a koˈmeɾ/
    PLZaraz zjemy.ENWe're going to eat.
  • Va a llover.
    /ba a ʝoˈβeɾ/
    PLZaraz będzie padać.ENIt's going to rain.
  • Vamos a visitar a mis abuelos este fin de semana.
    /ˈba.mos a bi.siˈtaɾ a mis aˈβwe.los ˈes.te fin de seˈma.na/
    PLOdwiedzimy moich dziadków w ten weekend.ENWe're going to visit my grandparents this weekend.
Częsty błąd

Voy estudiar.Voy a estudiar.

Między odmienionym „ir” a bezokolicznikiem zawsze stoi „a” — bez niego zdanie jest niepoprawne: „voy A estudiar”, nie „voy estudiar”.

Usłysz „voy a” w Mówieniu →

Zaczynam coś robić

A2empezar (empiezo, empiezas, empieza, empezamos, empezáis, empiezan) a + infinitivo

Początek czynności to „empezar a” + bezokolicznik (czasownik z zmianą e→ie w odmianie). Dosłownie „zaczynam do robienia czegoś” — „a” jest tu obowiązkowe, inaczej niż po „querer”.

Przykłady
  • Empiezo a entender.
    /emˈpje.θo a en.tenˈdeɾ/
    PLZaczynam rozumieć.ENI'm starting to understand.
  • Empieza a llover.
    /emˈpje.θa a ʝoˈβeɾ/
    PLZaczyna padać.ENIt's starting to rain.
  • Empezamos a trabajar a las nueve.
    /em.peˈθa.mos a tɾa.βaˈxaɾ a las ˈnwe.βe/
    PLZaczynamy pracę o dziewiątej.ENWe start work at nine.
  • Los niños empiezan a aprender inglés en la escuela primaria.
    /los ˈni.ɲos emˈpje.θan a a.pɾenˈdeɾ iŋˈɡles en la esˈkwe.la pɾiˈma.ɾja/
    PLDzieci zaczynają uczyć się angielskiego w szkole podstawowej.ENChildren start learning English in primary school.
Częsty błąd

Empiezo entender.Empiezo a entender.

W przeciwieństwie do „querer”, po „empezar” bezokolicznik zawsze poprzedza „a”: „empiezo A entender”.

Nagle zaczynam coś robić

B1ponerse (me pongo, te pones, se pone, nos ponemos, os ponéis, se ponen) a + infinitivo

Nagły, często niespodziewany początek czynności to „ponerse a” + bezokolicznik (zwrotne „ponerse”, o→ue) — mocniejsze i bardziej „z zaskoczenia” niż neutralne „empezar a”.

Przykłady
  • Se puso a llorar.
    /se ˈpu.so a ʝoˈɾaɾ/
    PLNagle się rozpłakał.ENHe suddenly burst into tears.
  • Me pongo a estudiar por las noches.
    /me ˈpoŋ.ɡo a es.tuˈðjaɾ poɾ las ˈno.tʃes/
    PLZabieram się za naukę wieczorami.ENI get down to studying in the evenings.
  • Se pusieron a bailar.
    /se puˈsje.ɾon a bajˈlaɾ/
    PLNagle zaczęli tańczyć.ENThey suddenly started dancing.
  • Cuando oyó la noticia, se puso a llorar sin poder parar.
    /ˈkwan.do oˈʝo la noˈti.θja se ˈpu.so a ʝoˈɾaɾ sin poˈðeɾ paˈɾaɾ/
    PLKiedy usłyszała tę wiadomość, nagle się rozpłakała i nie mogła przestać.ENWhen she heard the news, she suddenly burst into tears and couldn't stop.
Częsty błąd

Puso a llorar.Se puso a llorar.

„Ponerse” jest zwrotne — zaimek zwrotny („se”, „me”, „te”…) jest obowiązkowy, inaczej znika sens „nagle zaczął”.

Przestaję coś robić

A2dejar (dejo, dejas, deja, dejamos, dejáis, dejan) de + infinitivo

Koniec/przerwanie czynności to „dejar de” + bezokolicznik — dosłownie „zostawiam robienia czegoś”. Przeciwieństwo „empezar a”.

Przykłady
  • Dejo de fumar.
    /ˈde.xo de fuˈmaɾ/
    PLRzucam palenie.ENI'm quitting smoking.
  • Deja de llorar.
    /ˈde.xa de ʝoˈɾaɾ/
    PLPrzestań płakać.ENStop crying.
  • No dejo de pensar en ti.
    /no ˈde.xo de penˈsaɾ en ti/
    PLNie przestaję o tobie myśleć.ENI can't stop thinking about you.
  • Mi padre dejó de fumar hace más de diez años.
    /mi ˈpa.ðɾe deˈxo de fuˈmaɾ ˈa.θe mas de djeθ ˈa.ɲos/
    PLMój ojciec rzucił palenie ponad dziesięć lat temu.ENMy father quit smoking more than ten years ago.
Częsty błąd

Dejo fumar.Dejo de fumar.

„Dejar” bez „de” znaczy „zostawić/pozwolić” coś innego — obowiązkowe „de” zmienia sens na „przestać coś robić”: „dejo DE fumar”.

Właśnie coś zrobiłem

A2acabar (acabo, acabas, acaba, acabamos, acabáis, acaban) de + infinitivo

Czynność zakończoną chwilę temu wyrażasz przez „acabar de” + bezokolicznik (w czasie teraźniejszym!) — dosłownie „kończę robienia czegoś” = „właśnie coś zrobiłem”. Nie używaj tu czasu przeszłego.

Przykłady
  • Acabo de comer.
    /aˈka.βo de koˈmeɾ/
    PLWłaśnie zjadłem.ENI just ate.
  • Acaban de llegar.
    /aˈka.βan de ʝeˈɣaɾ/
    PLWłaśnie przyjechali.ENThey just arrived.
  • Acabamos de empezar.
    /a.kaˈβa.mos de em.peˈθaɾ/
    PLWłaśnie zaczęliśmy.ENWe just started.
  • Acabamos de terminar de cenar y ya tenemos sueño.
    /a.kaˈβa.mos de teɾ.miˈnaɾ de θeˈnaɾ i ʝa teˈne.mos ˈswe.ɲo/
    PLWłaśnie skończyliśmy kolację i już chce nam się spać.ENWe just finished dinner and we're already sleepy.
Częsty błąd

Acabé de comer.Acabo de comer.

Żeby powiedzieć „właśnie coś zrobiłem”, „acabar” zostaje w czasie TERAŹNIEJSZYM — mimo że czynność już się skończyła: „acabo de comer”, nie czas przeszły.

Usłysz „acabo de” w Mówieniu →

Znowu coś robię

B1volver (vuelvo, vuelves, vuelve, volvemos, volvéis, vuelven) a + infinitivo

Powtórzenie czynności to „volver a” + bezokolicznik (czasownik z zmianą o→ue) — dosłownie „wracam do robienia czegoś” = „robię to znowu”.

Przykłady
  • Vuelvo a intentarlo.
    /ˈbwel.βo a in.tenˈtaɾ.lo/
    PLPróbuję jeszcze raz.ENI'm trying again.
  • Volvió a llamar.
    /bolˈβjo a ʝaˈmaɾ/
    PLZadzwonił jeszcze raz.ENHe called again.
  • No vuelvas a hacerlo.
    /no ˈbwel.βas a aˈθeɾ.lo/
    PLNie rób tego więcej.ENDon't do it again.
  • Después de tantos años, volvió a visitar su ciudad natal.
    /desˈpwes de ˈtan.tos ˈa.ɲos bolˈβjo a bi.siˈtaɾ su θjuˈðað naˈtal/
    PLPo tylu latach znowu odwiedził swoje rodzinne miasto.ENAfter so many years, he visited his hometown again.
Częsty błąd

Otra vez vuelvo intentarlo.Vuelvo a intentarlo.

„Volver a” już samo znaczy „znowu” — nie dodawaj „otra vez”, to dublowanie, i pamiętaj o obowiązkowym „a” przed bezokolicznikiem.

Lada chwila coś zrobię

B1estar (estoy, estás, está, estamos, estáis, están) a punto de + infinitivo

Czynność, która wydarzy się za chwilę — dosłownie „w punkcie do” — to „estar a punto de” + bezokolicznik. Mocniej podkreśla „już, już” niż zwykłe „ir a”.

Przykłady
  • Estoy a punto de salir.
    /esˈtoj a ˈpun.to de saˈliɾ/
    PLZaraz wychodzę.ENI'm about to leave.
  • El tren está a punto de llegar.
    /el tɾen esˈta a ˈpun.to de ʝeˈɣaɾ/
    PLPociąg zaraz przyjedzie.ENThe train is about to arrive.
  • Estábamos a punto de irnos.
    /esˈta.βa.mos a ˈpun.to de ˈiɾ.nos/
    PLJuż mieliśmy wychodzić.ENWe were about to leave.
  • Estábamos a punto de salir cuando empezó a llover.
    /esˈta.βa.mos a ˈpun.to de saˈliɾ ˈkwan.do em.peˈθo a ʝoˈβeɾ/
    PLWłaśnie mieliśmy wychodzić, kiedy zaczęło padać.ENWe were about to leave when it started to rain.
Częsty błąd

Estoy a punto salir.Estoy a punto de salir.

„De” jest tu obowiązkowe — bez niego wyrażenie jest niepoprawne: „a punto DE salir”.