Mówienie
10

Liczby, czas i ceny

Liczby od zera w górę plus wzorce, w których naprawdę ich używasz — cena, godzina, data, wiek i ilość.

01LOS NÚMEROS

Od uno do veinte.

20 liczb
fundament
1
uno
/ˈu.no/
2
dos
/dos/
3
tres
/tɾes/
4
cuatro
/ˈkwa.tɾo/
5
cinco
/ˈθiŋ.ko/
6
seis
/sejs/
7
siete
/ˈsje.te/
8
ocho
/ˈo.tʃo/
9
nueve
/ˈnwe.βe/
10
diez
/djeθ/
11
once
/ˈon.θe/
12
doce
/ˈdo.θe/
13
trece
/ˈtɾe.θe/
14
catorce
/kaˈtoɾ.θe/
15
quince
/ˈkin.θe/
16
dieciséis
/dje.θiˈsejs/
17
diecisiete
/dje.θiˈsje.te/
18
dieciocho
/dje.θiˈo.tʃo/
19
diecinueve
/dje.θiˈnwe.βe/
20
veinte
/ˈbejn.te/
02LAS DECENAS

Dziesiątki i reguła „y”.

21 — 100
Jak budować
21–29 = jedno słowo
veinti + uno → veintiuno

31+ = dziesiątka y jedność
treinta y uno

Tylko 20-tki piszemy łącznie (veintidós, veintitrés — z kreską!). Od 31 w górę wstawiamy y („i”) między dziesiątkę a jedność: cuarenta y cinco = 45.

20veinte/ˈbejn.te/
30treinta/ˈtɾejn.ta/
40cuarenta/kwaˈɾen.ta/
50cincuenta/θiŋˈkwen.ta/
60sesenta/seˈsen.ta/
70setenta/seˈten.ta/
80ochenta/oˈtʃen.ta/
90noventa/noˈβen.ta/
100cien/θjen/
03CIENTOS Y MILES

Setki, tysiące, milion.

3 nieregularne
Uwaga na 3 wyjątki
500 → quinientos
700 → setecientos
900 → novecientos

Reszta setek to liczba + -cientos (doscientos, ochocientos). 100 samo w sobie to cien, ale przed mniejszą liczbą — ciento (ciento dos = 102). Setki odmieniają się przez rodzaj: doscientas personas.

100cien/θjen/
200doscientos/dosˈθjen.tos/
300trescientos/tɾesˈθjen.tos/
400cuatrocientos/kwa.tɾoˈθjen.tos/
500quinientos/kiˈnjen.tos/irregular
600seiscientos/sejsˈθjen.tos/
700setecientos/se.teˈθjen.tos/irregular
800ochocientos/o.tʃoˈθjen.tos/
900novecientos/no.βeˈθjen.tos/irregular
1000mil/mil/
1 000 000un millón/um miˈʝon/
04LOS ORDINALES

Pierwszy, drugi, trzeci…

1.º — 10.º
1.º
primero
→ primer
2.º
segundo
 
3.º
tercero
→ tercer
4.º
cuarto
 
5.º
quinto
 
6.º
sexto
 
7.º
séptimo
 
8.º
octavo
 
9.º
noveno
 
10.º
décimo
 

Przed rzeczownikiem rodzaju męskiego primero i tercero tracą końcówkę: el primer día, el tercer piso. Powyżej 10 Hiszpanie zwykle wracają do liczebników głównych (el piso veinte).

05LA HORA

Która godzina?

es la una
son las dos
Jak to działa
1:00 → es la una
2:00+ → son las…

y = po · menos = przed
cuarto = 15 · media = 30

Tylko o pierwszej mówisz es la una. Od drugiej w górę — son las dos, son las tres… Minuty do połowy dodajesz przez y (y diez, y cuarto, y media). Po połowie odejmujesz od następnej godziny przez menos (menos veinte, menos cuarto). en punto = równo.

¿Qué hora es?/ke ˈo.ɾa es/PLKtóra godzina?ENWhat time is it?
1:00Es la una./es la ˈu.na/PLJest pierwsza.ENIt's one o'clock.
2:00Son las dos./son las ˈdos/PLJest druga.ENIt's two.
3:15Son las tres y cuarto./son las ˈtɾes i ˈkwaɾ.to/PLKwadrans po trzeciej.ENQuarter past three.
4:30Son las cuatro y media./son las ˈkwa.tɾo i ˈme.ðja/PLWpół do piątej.ENHalf past four.
4:45Son las cinco menos cuarto./son las ˈθiŋ.ko ˈme.nos ˈkwaɾ.to/PLZa kwadrans piąta.ENQuarter to five.
6:10Son las seis y diez./son las ˈsejs i ˈdjeθ/PLDziesięć po szóstej.ENTen past six.
6:40Son las siete menos veinte./son las ˈsje.te ˈme.nos ˈbejn.te/PLZa dwadzieścia siódma.ENTwenty to seven.
8:00Son las ocho en punto./son las ˈo.tʃo em ˈpun.to/PLÓsma równo.ENEight o'clock sharp.
Pora dnia
de la mañanaPLranoENin the morning
de la tardePLpo południuENin the afternoon
de la nochePLwieczoremENat night
mediodíaPLpołudnieENmidday
medianochePLpółnocENmidnight
Umawianie się
¿A qué hora abre?/a ke ˈo.ɾa ˈa.βɾe/PLO której otwierają?ENWhat time does it open?
8:00A las ocho./a las ˈo.tʃo/PLO ósmej.ENAt eight.
1:30A la una y media./a la ˈu.na i ˈme.ðja/PLO wpół do drugiej.ENAt half past one.
~10sobre las diez/ˈso.βɾe las ˈdjeθ/PLkoło dziesiątejENaround ten
~3a eso de las tres/a ˈe.so ðe las ˈtɾes/PLokoło trzeciejENaround three-ish
06LOS PRECIOS

Ile to kosztuje?

euros
céntimos
Jak czytać cenę
12,50 € → doce euros
con cincuenta

przecinek = con
100 céntimos = 1 euro

Przecinek w cenie czyta się jako con: „doce con cincuenta” = 12,50 €. W mowie często skraca się i pomija euros (tres con veinte). Drobne to céntimos — sto na jedno euro.

¿Cuánto es?/ˈkwan.to es/PLIle płacę?ENHow much is it?
¿Cuánto cuesta?/ˈkwan.to ˈkwes.ta/PLIle to kosztuje?ENHow much does it cost?
10 €Cuesta diez euros./ˈkwes.ta ˈdjeθ ˈew.ɾos/PLKosztuje 10 euro.ENIt costs ten euros.
1,50 €Un euro con cincuenta./un ˈew.ɾo koŋ θiŋˈkwen.ta/PLEuro pięćdziesiąt.ENOne euro fifty.
12,50 €Doce euros con cincuenta./ˈdo.θe ˈew.ɾos koŋ θiŋˈkwen.ta/PLDwanaście euro pięćdziesiąt.ENTwelve euros fifty.
3,20 €Tres con veinte./ˈtɾes kom ˈbejn.te/PLTrzy dwadzieścia.ENThree twenty.
0,80 €Ochenta céntimos./oˈtʃen.ta ˈθen.ti.mos/PLOsiemdziesiąt centów.ENEighty cents.
!Es muy caro./es muj ˈka.ɾo/PLJest bardzo drogie.ENIt's very expensive.
Słowa przy kasie
en efectivoPLgotówkąENin cash
con tarjetaPLkartąENby card
el cambioPLresztaENthe change
la propinaPLnapiwekENthe tip
el reciboPLparagonENthe receipt
Płacenie
¿Cuánto le debo?/ˈkwan.to le ˈðe.βo/PLIle jestem winien?ENHow much do I owe you?
¿Me cobra, por favor?/me ˈko.βɾa poɾ faˈβoɾ/PLMogę zapłacić?ENCan I pay, please?
¿Puedo pagar con tarjeta?/ˈpwe.ðo paˈɣaɾ kon taɾˈxe.ta/PLMogę zapłacić kartą?ENCan I pay by card?
Quédese con el cambio./ˈke.ðe.se kon el ˈkam.bjo/PLReszty nie trzeba.ENKeep the change.
07EL CALENDARIO

Dni i miesiące.

los días · los meses
Los días
lunesPLponENMon
martesPLwtENTue
miércolesPLśrENWed
juevesPLczwENThu
viernesPLptENFri
sábadoPLsobENSat
domingoPLniedzENSun
Los meses
eneroPLstyczeńENJanuary
febreroPLlutyENFebruary
marzoPLmarzecENMarch
abrilPLkwiecieńENApril
mayoPLmajENMay
junioPLczerwiecENJune
julioPLlipiecENJuly
agostoPLsierpieńENAugust
septiembrePLwrzesieńENSeptember
octubrePLpaździernikENOctober
noviembrePLlistopadENNovember
diciembrePLgrudzieńENDecember
Wzorce · en una frase

Złóż to w zdanie.

Powyżej masz ściągę z liczb, godzin i cen. Tu trafiają do zdań — data i wiek.

El dos de mayo

PLdrugiego majaENthe second of May
/el ˈdos de ˈma.ʝo/

Daty to „el [liczba] de [miesiąc]” — bez liczebników porządkowych, zwykła liczba wystarcza.

  • ¿Qué día es hoy?
    /ke ˈdi.a ˈes ˈoj/
    PLJaki dziś dzień?ENWhat's the date today?
  • El uno de enero.
    /el ˈu.no de eˈne.ɾo/
    PL1 stycznia.ENThe first of January.
  • Hoy es martes.
    /ˈoj ˈes ˈmaɾ.tes/
    PLDziś jest wtorek.ENToday is Tuesday.
  • En agosto.
    /en aˈɣos.to/
    PLW sierpniu.ENIn August.

Tengo… años

PLmam… latENI'm… years old
/ˈteŋ.go ˈa.ɲos/

Wiek to „tener”, nie „ser” — po hiszpańsku „masz” lata, a nie „jesteś” w jakimś wieku.

  • Tengo veinte años.
    /ˈteŋ.go ˈbejn.te ˈa.ɲos/
    PLMam 20 lat.ENI'm twenty.
  • ¿Cuántos años tienes?
    /ˈkwan.tos ˈa.ɲos ˈtje.nes/
    PLIle masz lat?ENHow old are you?
  • Tengo casi cuarenta.
    /ˈteŋ.go ˈka.si kwaˈɾen.ta/
    PLMam prawie 40.ENI'm almost forty.
  • Mi hijo tiene cinco años.
    /mi ˈi.xo ˈtje.ne ˈθiŋ.ko ˈa.ɲos/
    PLMój syn ma 5 lat.ENMy son is five.

Para… personas

PLdla… osóbENfor… people
/ˈpa.ɾa peɾˈso.nas/

Ilości w rezerwacjach i zamówieniach. „Para dos”, „dos cafés” — liczba przed rzeczą.

  • Una mesa para dos.
    /ˈu.na ˈme.sa ˈpa.ɾa ˈdos/
    PLStolik dla dwojga.ENA table for two.
  • Dos cafés, por favor.
    /ˈdos kaˈfes poɾ faˈβoɾ/
    PLDwie kawy poproszę.ENTwo coffees, please.
  • ¿Cuántos sois?
    /ˈkwan.tos ˈsojs/
    PLIle was jest?ENHow many of you are there?
  • Somos tres.
    /ˈso.mos ˈtɾes/
    PLJest nas troje.ENThere are three of us.